Бурычка алучы өчен шок терапиясе

2008 елның 13 ноябре, пәнҗешәмбе
Гражданнар кредит акчасына яшәргә ияләнеп киттеләр. Россия Банкы мәгълүматлары буенча, бирелгән кредитлар күләме ел башы белән чагыштырганда 33,5 % ка арткан. Шул ук вакытта түләү вакыты үтеп түләнми калган бурычлар рекорд тизлегендә үсә, алар ел башыннан 50 % ка арткан. Шундый аяныч статистикага борчылу белдереп, депутатлар кредит алу максаты белән алдауга баскан намуссыз бурычка алучыларны ирекләреннән мәхрүм итү юлы белән җәзага тартырга тәкъдим иттеләр. Шулай итеп “тиз һәм уңайлы” кредитны законсыз юл белән алу өчен төзәтмәләр кабул ителгән очракта, уңайлыклар буенча җитешсезлекләр күзәтелә торган иректән мәхрүм ителү урыннарына шулай ук тиз эләгүең ихтимал.
Дәүләт Думасында РФ Җинаять кодексына РФ ҖКның ике статьясы – “Кредитны законсыз алу” (176 статья) һәм “Кредитор бурычын түләүдән явызларча качу” (177 статья) буенча җинаять кылу составын тәгаенләп кенә калмыйча, кредитны вакытында түләмәүче һәм түләүдән качып йөрүчеләрнең җаваплылыгын кырысрак итә торган төзәтмәләр кертүне тәкъдим иттеләр.
Хәзерге вакытка 176 статья көче бары эшкуар һәм оешма җитәкчеләренә генә кагыла. Күрсәтелгән статьяның яңартылган редакциясе нигезендә алдау юлы белән ялган документлар буенча кредит алган өчен хөкем ителүчеләр эскәмиясенә бурычка алучылар – физик затлар эләгә алалар. Шул ук вакытта җинаять җаваплылыгына шактый зур (10 000 сумнан артык) матди зыян китергәннәр генә тартылачак. Кредит караклары өчен иң кискен җәза төре каралган – кредит суммасы күләмендә штраф салудан алып ике елга кадәр иректән мәхрүм итүгә кадәр. Сүз эре күләмдәге (250 000 сумнан артык) зыян хакында барган очракта, проект нигезендә ирек белән 3 елга хушлашырга мөмкин.
Хәзерге вакытта кредитны законсыз алган өчен гражданнарга 1000 нән алып 2000 сумга кадәр административ штраф кына салына ала. Думалылар үз кырыслыкларын тәкъдим ителә торган җәзаның РФ ҖКның 159 статьясы санкцияләренә тулысынча тәңгәл килүе белән аңлаталар, әлеге статья нигезендә угрыларга 2 елга кадәр төрмәгә озату җәзасы каралган.
Җинаять кодексының 177 статьясындагы төзәтмәләр, гамәлдәге редакциядән аермалы буларак, кредит түләүдән явызларча качып йөргән өчен бары компания җитәкчеләрен генә ирекләреннән мәхрүм итәргә, ә гражданнар өчен 100 000 сумга кадәр штраф санкцияләре яки мәҗбүри эшләр кертергә тәкъдим итә. Дөрес, монда бер үзенчәлек бар – ул да булса төзәтмәләрдә граждан – качып йөрүче өчен эре күләмгә сылтама юк. Бу исә бурычка алучы кайтарырга теләмәгән һәм кредит бирүчедән яшерә торган иң вак-төяк түләүләрне кичектерү дә җинаять җаваплылыгына китерә алуны аңлата.
РФ Җинаять кодексына үзгәрешләр белән проекттан соң (әлеге документ Дәүләт Думасына кертелмәгән һәм РФ Хөкүмәте һәм Югары Суды тарафыннан йомгаклау көтә) түбән палата тикшерүенә инде кулланучыларны кредитлау базарында бурычка алучыларны яклауга юнәлдерелгән закон проектлары пакеты тәкъдим ителде. Пакет “Кулланучыларны кредитлау турында” закон проектын, шулай ук гамәлдәге сигез законга төзәтмәләрне үз эченә алган.
Закон проекты кредитны вакытыннан алда түләргә рөхсәт бирә, килешү төзелгәннән алып ике атна дәвамында кредит килешүен үтәүдән баш тарту хокукы бирә (суыну вакыты дип атала). Шулай ук бурычка алучы кредит акчасына алынган товарның (хезмәт күрсәтүнең) шактый кимчелекләре табылган очракта максатчан кредиттан баш тарту хокукы ала.
Закон проекты кредит бирүче якка үз хокукларыннан явызларча файдалану мөмкинлеген калдырмый. Бу, шәхсән, пеня һәм штрафлар исәпләгәндә, процент ставкасын үзгәрткәндә, штраф процентлары дип атала торган арткан процентлар билгеләгәндә, судта каралырга тиешлекне (судта каралырга тиешлек килешүе) үзгәрткәндә, бурычка алучының исәп-хисап счетыннан акча чыганакларын алуның килешү чиратын билгеләгәндә гамәлгә аша.
Бурычка алучы тарафыннан килешү шартларын әз генә бозган очракта да кредит бирүченең кредит кайтаруны таләп итә торган чиксез хокукы бетерелә.
Проект бурычка алучы өлешләп түләүләрне өч тапкыр кичектергән очракта яки бурычның барлык күләме кредитның 10 % ыннан арткан очракта банкка кредитны вакытыннан алда түләүне таләп итәргә рөхсәт бирә.
Моннан тыш, кулланучыларны кредитлау килешүенең эчтәлегенә уртак таләпләр һәм банкларның кулланучылар кредитын бирү шартлары, аннан файдалану һәм кайтару буенча чын һәм төгәл мәгълүмат бирү бурычы билгеләнгән.
Әлеге норманы беркетеп, РФның Административ хокук бозулар турында кодекс кулланучылар кредиты бирү өлкәсендә чын мәгълүмат биргән өчен банкларның җаваплылыгын күздә тоткан яңа статья белән тулылана. Мондый хокук бозу өчен төзәтмәләр нигезендә вазыйфаи затларга 3000 нән алып 4000 сумга кадәр, юридик затларга 20000 нән алып 30000 сумга кадәр штраф салыначак.
Бер сүз белән әйткәндә, депутатлар кредит каракларына карата гына түгел, шулай ук намуссыз банк-кредиторларга карата да тәртип салу мәсьәләсенә борчылу белдерә. Һәм бу, һичшиксез, гадел караш.
www.Legis.ru
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International