2006 елдагы эш йомгаклары турында Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгы коллегиясе

2007 елның 19 февралендә ТР Юстиция министрлыгының йомгаклау коллегиясендә узган елга эш йомгаклары чыгарылды һәм агымдагы 2007 елдагы эшчәнлекнең төп юнәлешләре билгеләнде. Анда Татарстан Республикасы Премьер-министры Р.Н.Миңнеханов катнашты. Доклад белән чыгыш ясаган ТР юстиция министры М.М.Корманов узган 2006 елны республикада яшәүче гражданнарның хокукларын һәм ирекләрен тормышка ашыру процессларын хокукый тәэмин итү буенча җитди функциональ-структур үзгәрешләр елы дип атады.

2006 елда Министрлык Татарстан Республикасы Президентының Татарстан Республикасы Дәүләт Советына Юлламасы, Россия Президентының Россия Федерациясе Федераль Җыенына Юлламасы белән билгеләнгән стратегик юнәлешләрне тормышка ашыруда катнашкан. Аларга өстенлекле илкүләм проектларны хокукый тәэмин итүне, Татарстан Республикасының коррупциягә каршы сәясәтен тормышка ашыруны, республика территориясендә уен йортлары эшчәнлеген тәртипкә китерүне, җирле үзидарәне торгызуда хокукый ярдәмне, күчемсез мөлкәткә хокукларны дәүләт теркәвенә алу һәм алар белән алыш-биреш ясау өчен документларның универсаль регламентларын рәсмиләштерүне булдыруны кертеп карарга кирәк.

Министр үзенең чыгышында җыелган халыкка Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте башкарма органнарының закон проектлары белән эшләү һәм нормалар билгеләү эшчәнлеген хокукый тәэмин итү һәм координацияләү өлкәсендә башкарылган эш турында мәгълүмат бирде.

2006 елда Министрлык тарафыннан Татарстан Республикасы Хөкүмәтенә Татарстан Республикасы законнарына һәм башка норматив-хокукый актларына үзгәрешләр кертү зарурлыгына китерә торган яңа кабул ителгән федераль законнар турында белешмә мәгълүмат белән илледән артык хат әзерләнгән.

Татарстан Республикасы башкарма хакимияте органнарының закон проектлары белән эшләү һәм нормалар билгеләү эшчәнлеге сыйфатын киләчәктә дә камилләштерү буенча чаралар күрелгән. 2006 елда (җәяләр эчендә - 2005 елга карата процентларда) түбәндәге хокукый экспертизалар үткәрелгән:

- 721 федераль закон проекты (101,1 %);

- Татарстан Республикасы Президенты имзалавына кергән 84 Татарстан Республикасы законы (84%);

- 217 Татарстан Республикасы законы проекты (119,8 %);

- 37 Татарстан Республикасы Президенты Указы проекты (97,3 %);

- 798 Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары һәм боерыгы (144,5 %);

- Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карарлары белән расланган 343 нигезләмә, программа, регламент, устав һәм бүтән актлар (166,5 %);

- 55 Килешү проекты (114,5 %).

Министрлык тарафыннан турыдан-туры 100 якын норматив хокукый акт проекты эшләнгән, шул исәптән 2 федераль закон проекты, 25 (104,7 %) Татарстан Республикасы законы проекты, 10 (150 %) Татарстан Республикасы Президенты Указы проекты, Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карарлары проектлары.

Россия Федерациясе һәм Россия Федерациясе субъектларының бергә алып бару предметлары буенча Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте органнары вәкаләтләрен гамәлгә ашыруга кагылышлы Татарстан Республикасы норматив-хокукый актларына юридик анализ үткәрелгән.

Тулаем алганда, 2006 елда 2952 юридик характердагы документ проекты каралган, бу 2005 ел белән чагыштырганда (2276 проект) 29,7 % ка күбрәк.

Узган елда Татарстан Республикасы министрлыкларының норма билгеләү эшчәнлеген камилләштерүгә юнәлтелгән чаралар күрелгән, юридик хезмәтләр тарафыннан законнар белән эшләүне яхшырту буенча гамәли адымнар билгеләп куелган.

Әлеге мәсьәлә буенча “Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының закон проектлары белән эшчәнлеге, Татарстан Республикасы Хөкүмәте норматив хокукый актларын эшләү һәм аның тарафыннан Татарстан Республикасы башкарма хакимияте органнарының норма билгеләү эшчәнлегенең координацияләнүве турында” мәсьәләсе буенча Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты утырышы үткәрелгән. Утырыш нәтиҗәсендә кабул ителгән ТР МК карары министрлыклар һәм ведомстволарның норма билгеләү эшчәнлеген планлаштыруның сыйфатын күтәрүдә зур әһәмияткә ия.

Министрлык эшчәнлегендә зур әһәмияткә ия юнәлеш булып Татарстан Республикасы норматив хокукый актларының бердәм банкын булдыру тора.

2006 елда Министрлыкка 3767 рәсми документ кергән һәм карап тикшерелгән (2005 елда – 2380, 158,3 % үсеш), 3660 бәяләмә әзерләнгән, 2593 норматив хокукый акт Татарстан Республикасы норматив хокукый актларының бердәм банкына кертелгән (2005 елда – 1684, 154,0 % үсеш).

Җирле үзидарә органнарыннан 2526 акт кергән, шулардан 1741 норматив хокукый акт Норматив хокукый актларның бердәм банкына кертелгән.

Бердәм банкка юнәлтелгән норматив хокукый актларны сайлап алу процессын җиңеләйтү өчен, Премьер-министр керүче документларны ТР НХА Бердәм банкында урнаштыру регламентын эшләргә тәкъдим итте.

Җирле үзидарә органнары белән багланышларны оештыру һәм алар тарафыннан җирле әһәмияттәге мәсьәләләрне хәл итү процессында хокукый ярдәм күрсәтү һәм Хокукый мәсьәләләр буенча җирле үзидарә органнары белән багланышларны оештыру департаментына йөкләнгән аерым дәүләт вәкаләтләрен гамәлгә ашыру мәсьәләләре Министрлык эшчәнлегендә яңа юнәлеш булды.

2006 елда Департамент хезмәткәрләре җирле үзидарә органнары эшчәнлегенең норматив хокукый базасын формалаштыруда, аларның оештыру структурасын оптимальләштерүдә катнашты, тапшырылган аерым дәүләт вәкаләтләрен гамәлгә ашыру эшендә ярдәм күрсәтте.

Министрлык тарафыннан муниципаль вазыйфаларны биләп торучы затларның һәм муниципаль хезмәткәрләрнең хокукый белемнәре дәрәҗәсен күтәрү өчен муниципаль берәмлекләргә башкарма дәүләт хакимияте органнары вәкилләренең ниятләнгән сәфәрләре кертелгән.

Күчмә семинарлар республиканың 24 муниципаль районында үткәрелгән. Аларда җирле үзидарә органнары эшчәнлеген хокукый тәэмин итү, “Россия Федерациясендә җирле үзидарә оештыруның гомуми принциплары турында” 06.10.2003 елдагы 131-ФЗ номерлы Федераль законны Татарстан Республикасында тормышка ашыру проблемалары, гражданнарның законлы хокукларын һәм мәнфәгатьләрен хокукый тәэмин итү буенча дәүләт органнары һәм җирле үзидарә органнарының багланышларын оештыру турында фикер алышынган.

ТР Юстиция министрлыгының бу юнәлештәге эшчәнлегенә бәя биреп, Премьер-министр Р.Н.Миңнеханов Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгының һәм Татарстан Республикасы Дәүләт Советының “Җирле үзидарә оештыруның гомуми принциплары турында” 131 номерлы Федераль законны тормышка ашыруны тәэмин итү буенча норматив хокукый эшчәнлек өлкәсендә багланышларына уңай бәя бирде.

Министрлык тарафыннан республиканың башкарма хакимият, җирле үзидарә органнарының республика территориясендә уен йортлары эшчәнлеген тәртипкә китерү белән бәйле эшен координацияләү буенча чаралар күрелгән.

Башкарма хакимият һәм җирле үзидарә органнарының уртак көче әлеге өлкәдә билгеле бер уңай нәтиҗәләр биргән. Уен йортларын урнаштыру проблемасына федераль хакимиятнең, шул исәптән закон чыгаручы органнарының игътибары җәлеп ителгән. Нәтиҗәдә аерым бер дәрәҗәдә Татарстан Республикасы фикерен һәм мәнфәгатьләрен дә исәпкә алган “Комарлы уеннарны оештыру һәм үткәрү буенча эшчәнлекне дәүләти җайга салу турында һәм Россия Федерациясенең кайбер закон актларына үзгәрешләр кертү хакында” 2006 елның 29 декабрендәге 244-ФЗ номерлы Федераль закон кабул ителде.

Коллегиядә Премьер–министр Р.Н.Миңнеханов: “Уен йортлары эшен тәртипкә китергән өчен гади кешеләрдән Республика Хөкүмәте исеменә рәхмәт сүзләреннән тыш башка бернәрсә дә әйтелмәде”, - дип билгеләп узды. Ул министрга һәм аның командасына рәхмәт әйтте һәм әлеге мәсьәләне контрольдә тотуны йөкләде. Кабул ителгән Федераль законны исәпкә алып Министрлык алдында “Татарстан Республикасы территориясендә уен йортларын урнаштыру турында” республика Законын Россия Федерациясе Югары Судында яклау бурычы тора.

Премьер–министр шулай ук Министрлык хезмәткәрләренә рәхмәт сүзләрен суд утырышларында Татарстан Республикасы мәнфәгатьләрен яклаулары өчен белдерде.

2006 елда ТР Юстиция министрлыгы вәкилләре Татарстан Республикасының кайбер законнарына һәм бүтән норматив хокукый актларына ризасызлык белдерү турында 15 граждан эше буенча, шул исәптән Татарстан Республикасы хокукый актларының федераль законнарга карша киләүен тану турында эшләр буенча суд процессларында катнашты. Шулардан 4 гариза бирүчегә кире кагылган (шул исәптән “Татарстан Республикасы территориясендә уен йортларын урнаштыру турында” Татарстан Республикасы Законы буенча); кайбер дәгъва гаризалары буенча Татарстан Республикасы хокукый актлары өлешчә каршы килә дип танылган; 2 эш буенча гариза бирүчеләрнең таләпләре тулы күләмендә икърар ителгән, һәм ризасызлык белдерелгән актлар федераль законнарга каршы килә, эшләми һәм кулланырга тиеш түгел дип танылган.

“Хокукый мәсьәләләр буенча ведомствоара координацияләү комитетын оештыру турында” 19.07.2004 елдагы Татарстан Республикасы Президенты Указы нигезендә Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгына Хокукый мәсьәләләр буенча ведомствоара координацияләү комитеты эшчәнлеген оештыру-техник һәм мәгълүмати-аналитик яктан тәэмин итү функциясе йөкләнгән.

Министрлык тарафыннан Хокукый мәсьәләләр буенча ведомствоара координацияләү комитеты утырышында карап тикшерү өчен Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте органнарының, җирле үзидарә органнарының норма билгеләү һәм хокукларны куллану эшчәнлеге һәм аларның хокук бозуларны профилактикалау эшчәнлеге өчен принципиаль әһәмияткә ия 23 мәсьәлә әзерләү оештырылды.

Аларга Татарстан Республикасы дәүләт хакимияте башкарма органнарының законнар иҗат итү эшчәнлеген, федераль законнардагы үзгәрешләрне, республика халкының төрле категорияләре арасында хокук бозуларны күпбуынлы профилактикалау системасын төзү буенча координацияләү эшен оештыру, республикада яшәүче гражданнарның икътисадый мәнфәгатьләренә кагылышлы хокукый проблемалар мәсьәләләре карый.

ТР Дәүләт Советына кертелә торган закон проектларының сыйфатын яхшырту өчен ТР Премьер-министры закон проектларын карап тикшерүгә Хокукый мәсьәләләр буенча ведомствоара координацияләү комитетына кертергә һәм бу эш өчен җаваплылыкны ТР Юстиция министрлыгына йөкләргә дигән тәкъдим белән чыкты.

Җәмәгать судьяларын эш биналары белән тәэмин итү мәсьәләсенә карата үз фикерен белдереп, ТР Премьер-министры әлеге мәсьәләне ТР Хөкүмәте утырышында карап тикшерергә тәкъдим ясады, чөнки муниципаль берәмлекләр башлыклары биналарны җәмәгать судьяларына тапшыру урынына, аларны саталар икән. “Хокукый дәүләт төзү өчен судьялар өчен дә, шулай ук үзләренең хокукларын яклау максатыннан судка мөрәҗәгать иткән гражданнар өчен дә гадел хөкем чыгаруга шартлар тудырырга кирәк. Бу муниципаль берәмлекләр башлыкларына һәм җирле үзидарәнең барлык органнарына да кагыла, чөнки алар районнарының, шәһәрләренең гражданнары әлеге уңайсызлыклардан интегә”,- дип билгеләп үтте.

Гәрчә 2006 елда Министрлык тарафыннан җәмәгать судьяларының эшчәнлекләренә тиешле шартлар тудыру, иң элек аларны урнаштыру буенча чаралар күрелгән булса да, эш мәйданнары кытлыгы кала бирә.

Җәмәгать судьяларын урнаштыру өчен Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгына бүлеп бирелгән биналарны эксплуатациягә кертү юлы белән әлеге проблема өлешчә хәл ителә алыр иде дә бит, тик бүлеп бирелгән биналарда капиталь ремонт үткәрми торып аларны эксплуатациягә кертү мөмкин түгел. Күрсәтелгән биналарда капиталь ремонт үткәрү өчен 13 873 мең сум таләп ителә.

2006 елда Казанның Яңа Савин районы, Азнакай шәһәре җәмәгать судьялары биналары эксплуатациягә кертелгән. Республиканың Менделеевск һәм Спасс районнарында җәмәгать судьяларын урнаштыру мәсьәләсе хәл ителгән; ТР Министрлар Кабинеты карары белән Лаеш районында аерым ике катлы бина сатып алу өчен 600 мең сум күләмендә акча средстволары бүлеп бирелгән.

Арча, Аксубай, Чүпрәле районнарында җәмәгать судьялары биналарын соңыннан аларны Министрлык карамагына беркетү мөмкинлеге белән дәүләт милкенә сатып алу мәсьәләсе хәл ителү стадиясендә тора.

Җәмәгать судьялары биналарын кире кайтарылмый торган файдалануга тапшыру документациясе республиканың тагын 7 шәһәрендә һәм районында рәсмиләштерелгән.

Җәмәгать судьялары аппараты хезмәткәрләре өчен бердәм айлык социаль йөрү билетларын үзәкләштерелгән тәртиптә алуга кагылышлы мәсьәлә хәл ителгән.

2007 елда җәмәгать судьяларының суд участоклары санын һәм җәмәгать судьялары вазыйфаларын 31 берәмлеккә арттыру күз алдында тотыла.

31 Татарстан Республикасы җәмәгать судьяларының суд участоклары эшен оештыру өчен таләп ителүче финанс средстволарының күләме 34 714 000 сум тәшкил итә.

Югарыда күрсәтелгән җәмәгать судьяларының суд участоклары эшен оештыру өчен барлыгы 6820 кв. метр мәйдан тәшкил иткән биналарны өстәмә бүлеп бирү зарур.

Министрлык аппаратында җәмәгать судьялары эшчәнлеген кадрлар ягыннан тәэмин итү проблемасы да юк түгел.

Татарстан Республикасында дәүләт нотариаль контораларын материаль-техник, финанслар ягыннан тәэмин итү функциясен тормышка ашыру белән беррәттән, Министрлык нотариаль гамәлләр башкарган өчен алына торган дәүләт пошлинасы администраторы да булып тора.

2006 елда дәүләт нотариуслары тарафыннан гомумән алганда 52428 нотариаль гамәл башкарылган, 5 506 033 сум дәүләт пошлинасы алынган.

Узган елда Министрлык тарафыннан гражданнарны хокукый агарту һәм яшьләрне хокукый тәрбияләү эше алып барылган.

Гражданнарда хокукларын аңлауны булдыру зарурлыгын игътибарга алып, 2006 елда гражданнарның хокукый культураларын үстерүнең республика программасы проекты эшләнгән.

“Татарстан Республикасы Электрон Хөкүмәте” комплекслы проекты кысаларында Министрлык субпорталын тулыландыру алып барыла.

Анда Министрлык эшчәнлеге турында төрле мәгълүматлар бирелә, шулай ук “Хокук һәм хәят” журналының электрон варианты, ТР Норматив хокукый актларының бердәм банкының электрон варианты урын ала, электрон рәвештә керүче гражданнар мөрәҗәгатьләре белән эшне оештырырга мөмкинлек бирүче «Интернет-кабул итү» бар.

Гражданнарны хокукый агарту мәсьәләсен анализлап, ТР Премьер-министры республикада хокукый агарту системасын төзүне тәкъдим итте. Ул: “Әлеге мәсьәләләр үзләренең мөһимлекләрен югалтмаячак, чөнки күп кенә гражданнар үзләренең хокукларын яклау белән һаман саен очрашып һәм хокукый проблемалар белән кызыксынып тора. Халыкны хокукый агартуның күп кенә формалары бар. Бәлки җирле телеканалларның берсендә гражданнар тарафыннан аеруча еш бирелә торган хокукый характердагы сорауларга юристлар җавап бирә торган программа төзергә кирәктер”, - дигән тәкъдим белән чыкты.

Рөстәм Нургалиевич 2006-2008 елларга Татарстан Республикасында Коррупциягә каршы сәясәт стратегиясен тормышка ашыру буенча республика программасы турында сүз алып барганда коррупциянең сәбәпләрен ачыклауның, гамәлләрнең һәм кабул ителә торган карарларның ачыклыгын тәэмин итүнең зарур булуын ассызыклады. ТР Юстиция министрлыгы бу мәсьәләдә башка министрлыклар өчен үрнәк булырга тиеш. ТР Премьер-министры фиикеренчә, хөкүмәт порталында һәм министрлыклар порталларында ачылган интернет-кабул итүләр бер генә мөрәҗәгатьне дә игътибарсыз калдырмаслык итеп эшләргә тиеш.

Йомгаклап, Рөстәм Нургалиевич Татарстан Республикасы Юстиция министрлыгы коллективына иҗади һәм килешеп эшләүне дәвам итәргә, ТР Дәүләт Советы һәм ТР Министрлар Кабинеты Хокук идарәсе белән эшлекле мөнәсәбәтләрне сакларга дигән теләкләрен белдерде.

Коллегия эшендә ТР прокуроры К.Ф.Әмиров, ТР да кеше хокуклары буенча вәкаләтле Р.Г. Вагыйзов, ТР Дәүләт Советының законлылык, регламент һәм дәүләт этикасы комитеты рәисе З.Г. Яһүдин, ТР Президенты Аппаратының ТР Коррупциягә каршы сәясәтен тормышка ашыру бүлеге җитәкчесе А.Р.Шарифуллин, шулай ук ТР Президенты Аппараты, ТР Дәүләт Советы Аппараты, ТР Министрлар Кабинеты Аппараты вәкилләре, ТР буенча Федераль хезмәт идарәсе җитәкчеләре, шулай ук министрлыкларның юридик бүлекләре җитәкчеләре катнашты.

Коллегия утырышы ТР Юстиция министрлыгы хезмәткәрләрен ТР Хөкүмәтенең Рәхмәт хатлары һәм ТР Юстиция министрлыгының Мактау грамоталары белән бүләкләп тәмамланды.